Những ngày này, trên các triền đồi xã Na Sang, dứa bước vào chính vụ thu hoạch. Sản lượng tăng, giá bán ổn định, đầu ra thuận lợi đã mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân. Từ nương dứa đến tuyến Quốc lộ 12, hoạt động thu hái, vận chuyển, tiêu thụ diễn ra sôi động, phản ánh rõ hiệu quả kinh tế của cây dứa trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của địa phương, đồng thời tạo tâm thế phấn khởi cho bà con trong mùa vụ năm nay.

Những ngày tháng tư, dọc tuyến Quốc lộ 12 đoạn qua xã Na Sang rộn ràng nhịp điệu của mùa vụ. Từng đoàn xe máy nối đuôi nhau từ nương đồi đổ về, phía sau là những sọt dứa chín vàng ươm, tỏa hương thơm mát. Bên đường, những đống dứa được xếp thành từng “gò vàng”, lớp lớp quả tròn đều, mắt nở căng, màu sắc đồng đều đạt chuẩn thương phẩm. Dòng người dừng xe, chọn lựa, trả giá, tạo nên một “phiên chợ dứa” sống động, phản ánh sinh động chuỗi giá trị nông sản đang vận hành giữa đời thường.

Bên đống dứa chín, chị Hồ Thị Thu, bản Na Sang, thoăn thoắt phân loại theo kích cỡ, cắt tỉa lá ngọn và đóng gói sản phẩm. Những thao tác tưởng chừng giản đơn nhưng đòi hỏi kinh nghiệm canh tác và hiểu biết về tiêu chuẩn hậu thu hoạch. Gia đình chị có khoảng 1ha dứa với mật độ trồng dao động 60.000 – 70.000 cây/ha, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và địa hình đồi dốc. Nhờ áp dụng quy trình canh tác hợp lý, chú trọng chăm sóc, sản lượng dứa của gia đình chị vụ này ước đạt khoảng 20 tấn quả. Dứa quả to, khoảng 1kg/quả, có giá bán từ 11.000 – 13.000 đồng/kg; các loại nhỏ hơn được phân hạng và tiêu thụ theo phân khúc giá thấp hơn. Ngoài kênh bán trực tiếp tại vườn, chị Thu còn chủ động mở rộng thị trường thông qua thương mại điện tử, liên kết vận chuyển đi các tỉnh xa, từng bước hình thành chuỗi tiêu thụ đa kênh. Chỉ riêng trong ngày hôm nay, chị Thu đã xuất bán gần 1 tấn dứa theo các kênh tiêu thụ.

Trên những triền đồi thoai thoải ở bản Na Sang, ông Vàng A Lử đang cần mẫn thu hoạch từng quả dứa – thành quả lao động suốt một năm của gia đình. Những quả dứa chín được lựa chọn đảm bảo đạt ngưỡng chín tối ưu trước khi đưa ra thị trường.

Ông Vàng A Lử chia sẻ: “Gia đình tôi trồng khoảng 1ha dứa, gắn bó với cây này cũng nhiều năm rồi. So với trồng ngô, sắn trước đây, dứa cho hiệu quả kinh tế cao và ổn định hơn. Năm vừa rồi, sau khi trừ chi phí, gia đình thu được hơn 200 triệu đồng, có điều kiện xây dựng nhà cửa, cải thiện đời sống. Năm nay dứa được mùa, giá bán cũng thuận lợi nên bà con rất phấn khởi. Tôi đang tính toán mở rộng thêm diện tích, đồng thời học hỏi thêm kỹ thuật chăm sóc để nâng cao năng suất, chất lượng quả.”

Ở góc độ thị trường, dứa Na Sang đã tạo dựng được thương hiệu riêng nhờ đặc tính cảm quan nổi trội. Giá trị của dứa Na Sang không dừng lại ở tiêu thụ quả tươi. Từ góc nhìn công nghệ chế biến, loại quả này có thể được đa dạng hóa sản phẩm: Dứa cắt lát đóng hộp, dứa đông lạnh, mứt dứa, siro dứa, hay nước ép tươi phục vụ nhu cầu giải nhiệt mùa hè. Việc sơ chế, bảo quản trong điều kiện nhiệt độ thấp giúp duy trì độ tươi và hàm lượng dinh dưỡng, kéo dài thời gian sử dụng, đồng thời mở ra hướng phát triển công nghiệp chế biến nông sản gắn với vùng nguyên liệu.

Chị Quàng Thị Đoan, phường Điện Biên Phủ, một đầu mối tiêu thụ quen thuộc, nhận định: “Dứa nơi đây có hương thơm đậm, vị ngọt thanh, hàm lượng nước cao, cấu trúc thịt quả giòn, ít xơ, đáp ứng tốt thị hiếu người tiêu dùng. Nhiều khách hàng ưu ái gọi đây là “dứa nữ hoàng” - một cách ví von cho chất lượng vượt trội và độ đồng đều của sản phẩm”.

Tại xã Na Sang, cây dứa đã được xác định là một trong những cây trồng chủ lực trong chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương. Đây là loại cây đã có truyền thống canh tác nhiều năm, thích nghi tốt với điều kiện sinh thái, cho hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Ông Trần Hồng Quân, Chủ tịch UBND xã Na Sang cho biết: “Cây dứa được xác định là một trong những cây trồng chủ lực trong định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp của xã. Với lợi thế về điều kiện đất đai, khí hậu, cùng kinh nghiệm canh tác tích lũy qua nhiều năm, cây dứa đã chứng minh hiệu quả rõ rệt, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Hiện nay, nhiều hộ gia đình trên địa bàn đã vươn lên thoát nghèo, từng bước nâng cao mức sống, thậm chí có hộ đạt thu nhập cao với mức 300 triệu đồng/ha. Vào thời điểm thu hoạch chính vụ, sản lượng dứa toàn xã đạt khoảng 40 – 50 tấn mỗi ngày. Từ thực tế đó, địa phương tiếp tục khuyến khích mở rộng diện tích theo quy hoạch, gắn với nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường tiêu thụ bền vững.”

Trong nhịp chuyển mình của xã Na Sang hôm nay, quả dứa như kết tinh cả nắng gió và công sức con người. Vị ngọt dịu từ trái dứa là điều mà bất cứ ai được thưởng thức đều dễ dàng nhận thấy. Nhưng dư vị “ngọt” đọng lại sâu hơn chính là niềm vui của những người nông dân với vụ mùa no đủ, là sự an tâm khi cuộc sống từng bước ổn định trên chính mảnh đất quê hương. Vị ngọt thơm của dứa Na Sang đang lan tỏa dấu ấn của một vùng quê đang chuyển mình mạnh mẽ trên hành trình phát triển nông nghiệp bền vững.