Phía sau một phiên tòa

Phiên tòa xét xử bị cáo Lò Văn Thông không có nhiều người. Gia đình bị cáo có 7 - 8 người tham dự phiên xét xử từ sáng sớm. Điều khiến người ta không khỏi xót xa khi đứng trước vành móng ngựa là một thanh niên khỏe mạnh, sáng sủa, điển trai.

Theo hồ sơ vụ án, từ sự giới thiệu của Lò Văn Biên, giữa tháng 4/2023 Lường Văn Hải xuất cảnh trái phép sang Myanmar làm việc cho công ty lừa đảo do người Trung Quốc điều hành. Sau đó một thời gian, Hải rủ Lò Văn Thông (SN 2000) tại bản Phang, xã Búng Lao, tỉnh Điện Biên sang làm cùng với lời hứa làm việc về máy tính có mức thu nhập cao, từ 50 triệu đến 200 triệu đồng, tùy từng người.

Đối với Lò Văn Thông, vì điều kiện hoàn cảnh gia đình khó khăn nên học hết lớp 9 Thông đã bỏ học và đi làm lao động tự do. Khi được Hải rủ sang Myanmar, Thông không biết là làm công việc lừa đảo. Thông làm tại đây khoảng 1 tháng thì công ty bị Công an Myanmar bắt giữ và trao trả về Việt Nam vào cuối năm 2023. Thời gian Thông chờ làm thủ tục về Việt Nam, Hải là người lo chi phí và trả tiền vé máy bay.

Những tưởng sau lần vấp ngã ấy, Thông sẽ tỉnh ngộ và ở nhà làm ăn chân chính. Nhưng lòng tham và sự cả tin thêm một lần nữa đẩy Thông trượt dài vào con đường tội lỗi. Hải tiếp tục liên hệ với Thông qua mạng xã hội, nói về việc công ty lừa đảo ở Myanmar đã chuyển sang Lào và bảo Thông sang đó làm việc để trả nợ cho Hải. Nếu lừa được ai đi cùng thì sẽ được hưởng phần trăm số tiền lừa được của khách, Thông đã đồng ý.

Thời điểm giáp tết Ất Tỵ 2025, Thông cùng một số người được Hải bố trí xe đưa qua Cửa khẩu quốc tế Tây Trang sang Đặc khu kinh tế tỉnh Bò Kẹo (Lào) làm việc tại Công ty lừa đảo của ông chủ người Trung Quốc, nhưng cậu ta chưa lừa được ai.

Thấy công việc không khả quan, tháng 2/2025, khi Thông xin về Việt Nam thì ông chủ bảo phải tìm được 3 - 4 người thay thế. Ngoài ra sẽ được trích phần trăm số tiền người đó lừa được mỗi tháng. Thực hiện yêu cầu của chủ công ty và để được trở về, khiến Thông trượt dài thêm và phải trả giá đắt. Cậu ta nhắn tin qua mạng xã hội bảo Quàng Văn Ngôn (SN 1989) là người cùng ở bản Phang, xã Búng Lao tìm người đưa sang Lào làm công việc trên máy tính với mức lương từ 15 - 16 triệu đồng/tháng. Nếu rủ được người sang thì Ngôn sẽ được trả 1 triệu đồng/người cộng với hưởng hoa hồng nếu người Ngôn đưa sang làm được việc.

Sau đó Ngôn đã rủ được 6 công dân sang Lào, gồm: Lò Văn Hảo (SN 2004), Lò Văn Toản (SN 1995) cùng trú tại bản Cộng, Lò Văn Chính (SN 1994) trú tại bản Phang (xã Búng Lao); Lò Văn Chinh (SN 1990) trú tại bản Ten, xã Tuần Giáo; Lường Văn Thiêm (SN 1990) trú tại bản Hiệu và Lò Văn Phương (SN 1995) trú tại bản Dửn (xã Chiềng Sinh). Nhóm người trên đã được các đối tượng tổ chức đưa sang Lào trong hai ngày 14/3 và 25/3. Thông được ông chủ người Trung Quốc thưởng 10,8 triệu đồng và anh ta đã sử dụng chi tiêu cá nhân hết.

Thời điểm tháng 2/2024, sau khi ông chủ người Trung Quốc gọi điện bảo tìm người đưa sang Lào để làm công việc lừa đảo, đối tượng Lò Văn Biên đã lừa 8 công dân Việt Nam đưa sang Lào cũng với kịch bản việc nhẹ - lương cao (chỉ làm việc trên máy tính, thu nhập từ 18 - 25 triệu đồng/tháng).

Sau khi lừa đưa được nhiều công dân Việt Nam sang nước ngoài làm việc cho tổ chức lừa đảo, Biên được hưởng lợi gần 57 triệu đồng, Ngôn được trên 13 triệu đồng còn Thông được hơn 20 triệu đồng.

Nhận thức hành vi mua bán người của mình là vi phạm pháp luật, nên tháng 9/2025, Lò Văn Thông đã ra đầu thú, khai báo toàn bộ sự việc và bị truy tố về tội “Mua bán người”.

Tại phiên tòa, đứng trước vành móng ngựa, Thông cúi đầu thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. “Bị cáo nhận thức được hành vi của mình là sai trái và rất hối hận. Mong Hội đồng xét xử cho bị cáo cơ hội sớm trở về cộng đồng để sửa chữa lỗi lầm, trở thành người có ích cho xã hội”, bị cáo Thông nghẹn ngào nói.

Khi tòa tạm nghỉ nghị án, bên lề phòng xét xử, người mẹ già của Thông không kìm được nước mắt: “Bảo rồi mà con không nghe!”. Bố Thông vì bệnh nặng và đau buồn nên cũng mới mất cách đây không lâu.

Trong vụ án đồng phạm này, Thông giữ vai trò khởi xướng và thực hành tích cực, Quàng Văn Ngôn là người thực hành tích cực, Lường Văn Hải là người giúp sức và tham gia tích cực. Tại phiên tòa xét xử sơ thẩm, Hội đồng xét xử nhận định, Thông đã 2 lần phạm tội, chuyển giao người ra khỏi biên giới để nhận tiền nên phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội 2 lần trở lên” theo quy định.

Tuy nhiên xét về nhân thân, trước khi phạm tội Lò Văn Thông có nhân thân tốt (bố bị cáo được tặng Bằng khen có thành tích tham gia trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước), chưa bị kết án và xử vi phạm hành chính. Bị cáo chủ động đến cơ quan điều tra đầu thú về hành vi mua bán người và tích cực tác động bồi thường thiệt hại cho người bị hại. Quá trình điều tra, truy tố, bị can thành khẩn khai báo, có thái độ ăn năn hối cải về hành vi phạm tội. Xem xét toàn diện vụ án, Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Lò Văn Thông 12 năm tù.

Kết thúc phiên tòa, khi lực lượng chức năng đưa ra xe chuyên dụng, Thông ngoái người lại liên tục nhìn về phía gia đình. Người mẹ già của Thông bước đi với dáng vẻ nặng nề, dõi theo bóng con cho đến khi chiếc xe khuất hẳn.

Phiên tòa khép lại nhưng những dư âm còn day dứt mãi. 12 năm tù không chỉ là bản án đối với một người lầm lỡ, mà điều đọng lại phía sau là nỗi đau âm ỉ kéo dài đè nặng lên vai người mẹ già, là sự day dứt và cả người thân trong gia đình.